Hoe ontwerpers en weefspecialisten samen de grenzen van textiel verleggen

De tentoonstelling viert het 25-jarig jubileum van het TextielLab, de professionele werkplaats van het museum, waar kunstenaars, vormgevers, technici en weefspecialisten dagelijks experimenteren met de mogelijkheden van geavanceerde weefmachines. Het resultaat is werk dat zich beweegt tussen kunst, design, architectuur en innovatie.

Binnen het TextielLab werken makers nauw samen aan projecten die met traditionele technieken vaak niet mogelijk zouden zijn: van gelaagde wandwerken tot experimentele 3D-weefsels. In de afgelopen 25 jaar hebben zowel jonge als gevestigde ontwerpers in het Lab gewerkt.

Van jong talent tot gevestigde multidisciplinaire professionals

De tentoonstelling toont hoe die samenwerking leidt tot vernieuwende structuren en ruimtelijke vormen. Dat is onder meer zichtbaar in het werk van Mae Engelgeer, Fransje Gimbrère en Samira Boon, ontwerpers die zich vanuit het TextielLab ontwikkelden van jong talent tot gevestigde studio’s. Ieder van hen laat op een eigen manier zien hoe ver textiel zich inmiddels heeft ontwikkeld.

Mae Engelgeer - Textiel als gelaagde compositie

Mae Engelgeer staat bekend om haar gelaagde textielontwerpen waarin kleur, ritme en tactiliteit samenkomen. In Mens <3 Machine is een deel te zien van haar monumentale werk Abstract Notes, oorspronkelijk ontwikkeld voor de foyer van TivoliVredenburg in Utrecht. Voor de tentoonstelling is een deel van deze textielwand opnieuw opgebouwd.

Voor Abstract Notes werkte Engelgeer samen met het TextielLab aan een textiele wandbespanning van 700 m², vervaardigd uit volledig gerecycled polyester, waaronder PET-flessen uit de regio Utrecht. Voor het ontwerp liet Engelgeer zich inspireren door de collages en schetsen van architect Herman Hertzberger.

Met behulp van geavanceerde weeftechnieken konden complexe nuances en structuren worden ontwikkeld die met traditionele technieken nauwelijks realiseerbaar zijn. Het project laat zien hoe textiel zich kan ontwikkelen tot een ruimtelijke en zintuiglijke ervaring.

Fransje Gimbrère - Textiel als ruimtelijke structuur

Fransje Gimbrère staat bekend om haar onderzoek naar hoe textiel zich kan ontwikkelen tot ruimtelijke structuren. In Mens <3 Machine is haar werk Physis te zien, een installatie die zij in het TextielLab ontwikkelde voor het Koopmansgebouw van Tilburg University.

Het gelaagde netwerk van losse draden speelt met licht en beweging en lijkt voortdurend te verdichten, te vervormen en zich weer op te splitsen - soms opgebouwd uit wel zestien geweven lagen. Met behulp van 3D-weeftechnieken ontstaat een werk dat zich beweegt tussen textiel, architectuur en sculptuur.

Samira Boon - Van vlak weefsel naar ruimtelijke vorm

Samira Boon staat bekend om haar innovatieve 3D-textielen, geïnspireerd op de Japanse vouwkunst origami. In Mens <3 Machine is haar Yoshimura Fold uit de serie Archi Folds te zien: een geweven structuur die zich na het weven zelfstandig vouwt tot een driedimensionale vorm.

De vouwpatronen worden digitaal ontwikkeld en samen met het TextielLab vertaald naar geweven structuren die zichzelf tot een ruimtelijke vorm vouwen. Het resultaat is een flexibel weefsel dat niet alleen visueel verandert, maar ook invloed heeft op de indeling en akoestiek van een ruimte. Daarmee onderzoekt Boon hoe geweven structuren niet alleen een oppervlak kunnen zijn, maar ook een ruimte kunnen vormen en veranderen.

Internationaal platform voor textiel en experiment

Mens <3 Machine laat ook het internationale karakter van het TextielLab zien. De professionele werkplaats van het TextielMuseum groeide de afgelopen 25 jaar uit tot een internationaal platform waar kunstenaars en ontwerpers uit de hele wereld samenwerken met de technici en weefspecialisten van het Lab.

Dat is onder meer zichtbaar in het werk van de Japanse kunstenaar Aiko Tezuka, van wie het wandkleed Certainty / Entropy (Japan 2) in de tentoonstelling te zien is. Het werk, ontwikkeld in opdracht van Hermès, combineert een traditioneel Japans textielpatroon uit de achtste eeuw met hedendaagse symbolen zoals het copyrightteken, het vredesteken en milieusymbolen. Door delen van het weefsel bewust los te halen en te ontrafelen, legt Tezuka de verschillende lagen en belangen bloot die door tijden en culturen heen met elkaar verweven zijn, en creëert zij een nieuwe compositie.

Haar werk onderstreept hoe het TextielLab in Tilburg uitgroeide tot een plek waar textielprojecten ontstaan die wereldwijd zichtbaar zijn.

Een museum waar maken zichtbaar wordt

Het TextielMuseum is een van de weinige musea waar bezoekers het maakproces van dichtbij kunnen meemaken. Midden in het museum werken technici, productontwikkelaars en vormgevers samen aan nieuwe toepassingen, terwijl bezoekers kunnen meekijken op de werkvloer van het TextielLab.

Met Mens <3 Machine - 25 jaar TextielLab geeft het museum een inkijk in de samenwerkingen en experimenten die de afgelopen 25 jaar binnen het TextielLab zijn ontstaan. Het werk dat daaruit voortkomt bevindt zich op het snijvlak van kunst, design en architectuur. Wat in Tilburg op de weefmachines ontstaat, vindt vervolgens zijn weg naar internationale kunst- en designpresentaties, musea en publieke ruimtes wereldwijd.